USG stawu biodrowego – jak wygląda badanie? USG stawu biodrowego nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania. Podczas wizyty pacjent przyjmuje określoną pozycję na leżance. W okolicy miejsca, które zostanie poddane badaniu, lekarz nanosi specjalny żel. Odbiór gładzi gipsowych wykonywanych na sufitach i ścianach. Nie dopuszczalne jest występowanie na powierzchni gładzi: prześwitów podłoża, plam korozji stali, wyprysków, plam, smug zacieków i spękań. Odchylenie gładzi od płaszczyzny i krawędzi od linii prostej nie powinno być większe niż 2 mm na długości dwumetrowej łaty • rtg skośne celowane na staw krzyżowo-biodrowy umożliwia ocenę tej struktury • rtg skośne stopy pozwala rozpoznać np. koalicję skokowo-łódkową - projekcja specjalna: • zdjęcia stresowe, z obciążeniem kończyny mogą być wartościowe w przypadku urazów lub niestabilności struktur więzadłowych stawu kolanowego czy skokowego. Staw biodrowy pozwala nam na wykonywanie wielu ruchów, począwszy od chodzenia, biegania i kucania. Utrzymanie ruchomości stawu biodrowego jest bardzo ważne i podkreślane przez wielu specjalistów. Dlatego tak ważne jest aby leczenie bólu biodra opierało się na odpowiednio dobranej aktywności i ćwiczeniach. Staw biodrowy posiada bardzo szeroki zakres ruchu. Jego prawidłowe funkcjonowanie sprawia, że bez trudu poruszamy się na dwóch nogach. Nie dziwi więc, że ból tej okolicy czasami utrudnia wykonywanie podstawowych czynności i sprawia, że czynności takie jak wstawanie z krzesła stają się nieprzyjemne. Jak wygląda zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego. Zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego przeprowadza się w narkozie lub znieczuleniu zewnątrzoponowym i trwa od 1 do 2 godzin. W trakcie operacji ortopeda zastępuje uszkodzone części stawu, specjalnymi implantami, które przejmują funkcje uszkodzonych struktur. Anatomia stawu biodrowego, funkcja i typowe problemy. Staw biodrowy jest stawem kulowo-panewkowym i powstaje w miejscu styku kości udowej (kość udowa) miednica. Kość udowa ma na końcu kulistą głowę, która pasuje do gniazda utworzonego w miednicy, zwanego panewką. Duże więzadła, ścięgna i mięśnie wokół stawu biodrowego iJb9vzL. Niezależnie, czy jeździsz na nartach lub uprawiasz inną dyscyplinę sportową, prowadzisz bardzo aktywne życie, czy jedynie chodzisz na zakupy, możesz doznać urazu jednej z kończyn. Czasem kończy się to jedynie skręceniem stawów, zwichnięciem lub stłuczeniem, a innym razem dochodzi do złamania kości. W zależności od tego, w jakich okolicznościach doszło do urazu i jak bardzo jest on poważny, lekarz może zdecydować o zabezpieczeniu nogi na czas powrotu do domu lub jako ochronę przed poważniejszym urazem. Choć unieruchomienie gipsowe w przypadku urazów ortopedycznych to wciąż stosowane rozwiązanie, to coraz częściej wypierane jest przez inne, zwykle korzystniejsze rozwiązania. Warto wiedzieć, jakie mogą być skutki długotrwałego unieruchomienia kończyny w gipsie i kiedy możesz odmówić jego założenia na rzecz ortezy. Unieruchomienie gipsowe — wady i zalety Bez względu na ograniczenia, które użycie gipsu niesie w trakcie unieruchomienia, jak i po zdjęciu opatrunku, nie zawsze możesz uniknąć tej metody leczenia urazu. Są bowiem takie uszkodzenia, gdzie unieruchomienie jest konieczne i bezwzględnie musi być stosowane. Leczenie zachowawcze unieruchomieniem gipsowym dotyczy najczęściej złamań bez przemieszczeń w obrębie przedramienia, nadgarstka i stawu skokowego. Częściej dotyczy dzieci, niż dorosłych. Nieprawidłowe założenie opatrunku Może się jednak zdarzyć i nie jest to niestety rzadki przypadek, że lekarz założy opatrunek w sposób nieprawidłowy. Powoduje tym samym niepotrzebne ograniczenia funkcji palców albo ucisk i dyskomfort w miejscach wrażliwych. Zdarza się też, że unieruchomienie gipsowe jest stosowane na wyrost lub całkowicie niepotrzebnie. Wówczas zamiast samych korzyści zdrowotnych, możesz doświadczyć dużo więcej minusów, niż plusów takiej formy terapii. Przykładem może być zagipsowanie na 6 tygodni skręconego stawu skokowego. Na szczęście zdarza się to już rzadko, ale są lekarze, którzy fundują w ten sposób większość negatywnych skutków noszenia gipsu i wydłużają powrót do sprawności. Jeśli więc doznasz tego rodzaju urazu, zawsze możesz sprzeciwić się tej formie leczenia i skorzystać z konsultacji u innego lekarza, który zaproponuje równie skuteczne, ale pozbawione tak dużej ilości skutków ubocznych leczenie. Błędne postępowanie po urazie doznanym podczas jazdy na nartach Kolejny przypadek, gdy lekarz niepotrzebnie stosuje unieruchomienie gipsowe lub wszelkiego rodzaju szyny, łuski i ortezy z zaleceniem noszenia przez kilka tygodni, to uraz na nartach. Mowa o sytuacji, gdy wykluczył on złamanie, a więc najprawdopodobniej doszło do zerwania więzadeł lub uszkodzenia łąkotek. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby miało to być na czas powrotu do miejsca zamieszkania, aby nie zrobić sobie większej krzywdy. Jednak w takiej sytuacji lekarz powinien cię dokładnie poinstruować o konieczności dalszego postępowania ortopedyczno-rehabilitacyjnego. Niestety najczęściej tak nie jest. Gipsowanie, czy zakaz zdejmowania szyny przez kilka tygodni, gdy wykluczono złamanie, jest już z pogranicza absurdu. Ani zerwane więzadła, ani też uszkodzone łąkotki nie zrosną się, jeśli nie będziesz ruszać nogą, co w gipsie jest oczywiście niemożliwe. Skutkiem tego może być uszkodzenie skóry (otarcia, martwice, odleżyny powstające w miejscach nadmiernego ucisku), zakrzepica żył, niedowład nerwu, zaburzenia krążenia czy zespół Sudecka. Czy zdjęcie gipsu oznacza koniec leczenia? Niestety nie, ponieważ często jest to dopiero początek wielotygodniowej drogi do odzyskania funkcji kończyny. Zaprzestanie terapii na tym etapie to poważny błąd, który może doprowadzić do utrwalonych, nieodwracalnych zmian. Jeśli zdarzyło się, że nie otrzymałeś odpowiedniego instruktażu, jak postępować z częścią ciała po zdjęciu unieruchomienia oraz nie dostałeś skierowania na rehabilitację, może to źle wpłynąć na stan zdrowia uszkodzonej kończyny. Odpowiednio prowadzona rehabilitacja jest niezbędna dla odzyskiwania zakresu ruchu i funkcji, poprawy czucia, a także zmniejszania się bólu i dyskomfortu. Dzięki regularnej współpracy z fizjoterapeutą możesz wrócić do aktywności zarówno zawodowych i sportowych, jak i tych związanych z obowiązkami domowymi. Ważna jest systematyczność i wdrożenie zabiegów od razu po zdjęciu opatrunku oraz stosowanie się do zaleceń. Przesada w drugą stronę też nie jest dobra. Zbyt intensywne ćwiczenia mogą doprowadzić do przeciążenia tkanek i utrudniać ich regenerację, co tylko wydłuży proces leczenia. Unieruchomienie gipsowe — jaki ma wpływ na rehabilitację? Gdy udasz się na zdjęcie gipsu, powinieneś się przygotować na to, że twoja skóra będzie w złym stanie. Może być sucha, wrażliwa i łuszcząca. W takiej sytuacji najlepiej zadziała na nią ciepła woda z mydłem, a po osuszeniu krem nawilżający. Aby zmniejszyć wrażliwość skóry, możesz pocierać ją ręcznikiem lub wykonywać delikatny automasaż. Po kilku dniach wrażliwość powinna wrócić do normy. Więcej czasu trzeba poświęcić na odbudowanie masy i siły mięśniowej. Początkowo zanik mięśni jest bardzo widoczny. Możesz być zdziwiony stanem swoich mięśni, które przez dłuższy czas tkwiły pod gipsem. Nie tylko będą słabsze, ale też może dojść do ograniczenia zakresu ruchu w stawie, który został objęty opatrunkiem gipsowym. Wszystko przez kilkutygodniowy brak ruchu, co zwykle prowadzi do obkurczenia torebki stawowej i utraty mobilności twoich mięśni. Zarówno ograniczenie ruchomości, jak i osłabienie mięśni, wpływa na utratę funkcji lokomocyjnych oraz chwytnych. To zaś mocno utrudnia codzienne czynności. Nie znaczy to, że masz się obchodzić ze swoją kończyną zbyt delikatnie. Wręcz przeciwnie. Powinieneś angażować urażone części ciała do codziennych czynności i chodzić naturalnie, bez utykania. Nawet gdyby miało się to odbywać kosztem wolniejszego tempa. Zespół Sudecka Jednym z gorszych powikłań, do jakiego może doprowadzić zbyt długo noszone unieruchomienie gipsowe, jest tak zwany zespół Sudecka. To stopniowa atrofia mięśni, ubytek kości i zesztywnienie stawów. Niezdiagnozowany na czas, może doprowadzić do upośledzenia chorej części ciała i kalectwa. Objawy zespołu Sudecka występują najczęściej ok. 3-4 tygodni od złamania. Na początku przyjmują postać silnego, piekącego bólu, obrzęku tkanek miękkich, przebarwienia skórnego w odcieniu ciemnoczerwonym lub fioletowym oraz suchej i cienkiej skóry. W dalszym etapie może pojawić się ograniczenie ruchomości w stawie, stopniowy zanik mięśni i odwapnienie kości. Warto wiedzieć, że objawy zespołu Sudecka są nieproporcjonalne do urazu. Najczęściej zespół Sudecka jest powikłaniem osteoporotycznego złamania części dalszej kości promieniowej, leczonego unieruchomieniem gipsowym w wymuszonej pozycji. Jak wygląda rehabilitacja po zdjęciu opatrunku gipsowego? Samo usprawnianie rozpoczyna się już wcześniej, w momencie, gdy jeszcze masz założony gips. W tym czasie możesz, a nawet powinieneś napinać mięśnie i utrzymywać ruchomość w stawach nieobjętych opatrunkiem, aby zminimalizować negatywne skutki. Po zdjęciu gipsu fizjoterapeuta może wykonać delikatny masaż w celu dokrwienia i odwrażliwienia skóry. Następnie pracuje on nad odzyskaniem zakresu ruchu. Wykorzystuje w tym celu różne techniki terapii manualnej oraz mobilizacje i masaż funkcyjny. Jednocześnie wzmacnia osłabione mięśnie, uczy prawidłowego chodu i odpowiedniego obciążania kończyny. Stosuje też ćwiczenia stabilizacji i dąży do utrwalenia prawidłowych wzorców ruchowych. Alternatywne sposoby unieruchomienia uszkodzonej kończyny Przez częste powikłania po stosowaniu gipsu, coraz większą popularność zyskują ortezy. To dużo lżejsze, zbudowane z przepuszczających powietrze materiałów opatrunki, które dzięki prostym systemom zapięć, można łatwo zdejmować i zakładać. Ułatwiają dbanie o higienę miejsca po urazie, ewentualną wczesną rehabilitację i zapobiegają otarciom skóry w czasie noszenia. Niektóre z ortez, zwłaszcza te stosowane na dłuższy czas, są wyposażone w specjalne rękawy powietrzne, które fizjoterapeuta możne pompować tak, aby w idealny sposób orteza obejmowała wymagane miejsce, zapewniając tym samym komfort i odpowiednią stabilizację. Ortezy są dobrym, alternatywnym rozwiązaniem dla opatrunków gipsowych. Ich zastosowanie zyskuje coraz większe zaufanie w gronie pacjentów i specjalistów, dlatego w przypadku urazu, warto rozważyć możliwość stosowania lżejszego, bardziej praktycznego zaopatrzenia ortopedycznego. Nie są one jednak pozbawione wad. Jeśli lekarz zaproponuje ci tego rodzaju rozwiązanie, powinieneś wiedzieć, że wymagać ono będzie od ciebie dużo większej dyscypliny. W przypadku poważnego urazu, na przykład złamania, ortezę możesz zdejmować tylko w wyjątkowych przypadkach i z zachowaniem szczególnej ostrożności. Orteza to rodzaj aparatu ortopedycznego, który pełni podobną funkcję, jak gips - utrzymuje staw w jednej, stałej pozycji. Ponadto ortezy są lekkie i ułatwiają poruszanie się. To cechy, których gips nie posiada, dlatego ortezy często są dla niego alternatywą. Jakie są rodzaje, funkcje i zastosowania ortez? Kiedy gips można zastąpić ortezą? ORTEZY - rodzaje, funkcje i zastosowanie Orteza to rodzaj stabilizatora, który, podobnie jak gips, utrzymuje staw w jednej, stałej pozycji. Element usztywniający w ortezach stanowią poduszki powietrzne, które znajdują się między warstwami tkaniny, a ich miękkie brzegi chronią skórę przed otarciami. Nowoczesne ortezy są wykonane z materiałów, które przepuszczają powietrze i pozawalają na szybsze odprowadzenie wilgoci. Ponadto, dzięki działaniu kompresyjnemu, podnoszą i utrzymują stałą temperaturę wokół danego stawu. Ortezy produkowane są w kilku rozmiarach, w związku z tym bez problemu można dobrać ten odpowiedni. Wyróżnia się trzy rodzaje ortez - sztywne, półsztywne oraz elastyczne. Podstawową funkcją ortezy jest stabilizacja stawów kończyn i grup mięśni. Dzięki niej możliwe jest unieruchomienie chorego stawu, odciążenie go oraz korygowanie niewłaściwej pozycji ciała. W związku z tym ortezy mogą być używane nie tylko przy urazach, np. skręceniach stawów skokowych czy zerwaniu ścięgna Achillesa, lecz także przy dysfunkcjach neurologicznych, chorobach reumatycznych, jak również po zabiegach operacyjnych. Rodzaje ortez, ich funkcje i zastosowanie 1. Ortezy kręgosłupa odcinek szyjny kręgosłupa - do tej grupy zalicza się kołnierze ortopedyczne, które są stosowane przy podejrzeniu urazu kręgosłupa. Kołnierze stosuje się także w leczeniu schorzeń mięśni szyi i w zmianach zwyrodnieniowych szyjnego odcinka kręgosłupa odcinek piersiowy kręgosłupa - do tej grupy zalicza się korektory postawy, takie jak prostotrzymacze i ósemkowe pasy obojczykowe. Prostotrzymacze stosuje się u osób, które garbią się lub mają kifozę. Z kolei pasy obojczykowe są stosowane głównie u osób po ciężkich uszkodzeniach stawu barkowo-obojczykowego odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa - ortezy, których zadaniem jest stabilizacja tego odcinka kręgosłupa, stosuje się u osób z zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowego i po złamaniach trzonów kręgów (także w przebiegu osteoporozy). 2. Ortezy kończyn górnych stawu barkowego - ich celem jest ustabilizowanie ramienia w pozycji anatomicznej. Stosuje się je w rekonwalescencji po operacjach w obrębie stawu barkowego, jak również przy przeciążeniach ścięgien i naciągnięciach więzadeł. Profilaktycznie mogą je stosować osoby, które podczas wykonywania ciężkiej pracy fizycznej są narażone na przeciążenie mięśni tej części ciała. stawu łokciowego i przedramienia pozwalają kontrolować regulację kąta zgięcia i wyprostu stawu łokciowego oraz posiadają funkcję blokady kończyny w wyproście. Tego typu ortezy pełną bardzo ważną rolę przy zespołach bólowych typu łokieć tenisisty i golfisty. Znajdują zastosowanie także jako ochrona przed urazami (w tym celu mogą być stosowane np. przez koszykarzy) dłoni i stawu nadgarstkowego - tego typu ortezy wzmacniają słabe i kontuzjowane nadgarstki. Mogą je stosować także osoby zmagające się zespołem cieśni nadgarstka 3. Ortezy kończyn dolnych stawu biodrowego i uda pełnią dwie funkcje: unieruchamiają staw biodrowy i pozwalają kontrolować ruch w jego obrębie. Są stosowane podczas nauki chodzenia u osób po leczeniu operacyjnym stawu kolanowego i podudzia - są stosowane nie tylko w celu doleczania już uszkodzonej kończyny (kontuzje i stany zapalne stawu kolanowego i podudzia), lecz także w celu profilaktyki urazów, w związku z tym mogą ich używać osoby uprawiające sport stawu skokowego i stopy nie tylko stabilizują i unieruchamiają, lecz także zabezpieczają staw skokowy przed ewentualnymi urazami. Znajdują zastosowanie w rehabilitacji po skręceniach i złamaniach stawu skokowego, zwłaszcza po urazach ścięgna Achillesa, i przy zmianach zwyrodnieniowych stawu skokowego Złamany obojczyk wymaga usztywnienia opatrunkiem Dessaulta lub ósemkowym. Czy muszą one być wykonane z gipsu? Czy jest możliwe zastosowanie miękkiej ortezy? Jak długo zrasta się i boli pęknięta kość? Jaka pozycja jest najlepsza do spania w czasie leczenia urazu? Złamany obojczyk Złamany obojczyk (łac.: fractura claviculae) jest jednym z częstszych urazów ortopedycznych. Oblicza się, że uszkodzenie tej części ciała stanowi nawet do 15 procent wszystkich złamań u dzieci i młodzieży oraz do 5 procent u dorosłych. Jak podają M. Skrzypek i inni w pracy Ocena wyników zachowawczego leczenia złamań trzonu obojczyk, zdecydowanie częściej kontuzji tej doznają mężczyźni (68 proc.) niż kobiety (32 proc.). Obojczyk jest kością w kształcie spłaszczonej litery S, będącą swego rodzaju pomostem łączącym klatkę piersiową z rękę. Stabilizuje staw barkowy, zapewnia ruchomość kończyny górnej, wspiera oddychanie, stanowi też zaczep dla wielu istotnych mięśni, wśród których wymienić można: mostkowo-obojczykowy piersiowy większy naramienny czworoboczny Skomplikowana budowa oraz szeroka sieć powiązań anatomicznych sprawiają, że obojczyk jest wyjątkowo podatny na różnego typu urazy, w tym złamania. Jak dochodzi do złamania obojczyka? Złamanie obojczyka w około 80 procentach przypadków następuje w środkowej części kości, tam gdzie jest ona najcieńsza, pomiędzy zaczepami mięśni. Do głównych przyczyn urazu zalicza się: u osób młodych-cechujące się dużą dynamiką uderzenie lub upadek na zewnętrzną stronę barku w czasie aktywności fizycznej, a także uraz odniesiony w wyniku wypadku obojczyk u dziecka zdecydowanie częściej spotykany jest u chłopców, niż dziewczynek; u osób starszych – upadek na wyprostowaną rękę w czasie wykonywania codziennych czynności i związane z tym przeniesione obciążenia. Czynnikiem zwiększającym ryzyko złamania jest w tym przypadku postępująca osteoporoza. W tej grupie wiekowej notuje się relatywnie duży odsetek tego typu urazów u kobiet. Objawy złamanego obojczyka Uszkodzenie obojczyka wiąże się z dużą bolesnością. Występuje ona w obrębie barku, może też promieniować do kończyny, w szczególności w czasie wykonywania nią ruchów. Inne typowe objawy złamanego obojczyka, to: opuchlizna, obrzęk w miejscu złamania, zmniejszenie ruchomości ręki, a zwłaszcza problem z jej uniesieniem, obniżenie siły mięśniowej. Bardzo często w związku ze złamaniem dochodzi do przemieszczenia odłamu kości, najczęściej w górę, po podciągnięciu przez mięsień obojczykowo-mostkowo-sutkowy, rzadziej w dół, na skutek obciążenia kończyny. W sytuacji, gdy dojdzie do uszkodzenia przebiegającej w pobliżu tętnicy podobojczykowej, występuje silny krwotok – tego typu przypadki zdarzają się jednak niezwykle rzadko. Leczenie złamanego obojczyka Leczenie złamanego obojczyka w większości przypadków ma charakter zachowawczy, a to ze względu na wysoki potencjał kości do bezproblemowego zrastania się i względnie niewielką liczbę możliwych powikłań. Pierwszym krokiem jest nastawienie kości, w sytuacji, gdy doszło do przemieszczenia, czego dokonuje się poprzez odwiedzenie i uniesienie barków. Następnie bezwzględnie należy unieruchomić newralgiczną część ciała. Tylko w nielicznych sytuacjach niezbędne jest leczenie operacyjne - złamany obojczyk zespala się wówczas za pomocą specjalnych śrub ortopedycznych. Tego typu procedurę stosuje się jednak wyłącznie wtedy, gdy złamanie jest pełne, wieloodłamowe lub powikłane, co nie dzieje się szczególnie często. Co na złamanie obojczyka: orteza czy gips? Sposób usztywnienia ciała po tego typu urazie dobiera się adekwatnie do stopnia i charakteru uszkodzeń. Możliwe są następujące rozwiązania: opatrunek Dessaulta. Jest to konstrukcja unieruchamiająca obojczyk, łopatkę, ramię i przedramię. Ręka pozostaje zgięta w łokciu pod kątem około 90 stopni. Usztywnienie może być twarde, wykonane z gipsu, ale coraz częściej stosuje się wygodniejszą, miękką i zdejmowaną kamizelkę w tym samym kształcie. Oba rozwiązania preferowane są w przypadku złamań bez przemieszczenia. opatrunek ósemkowy (łac.: stella dorsi). Jego konstrukcja przypomina skrzyżowane ramiona plecaka. Dawniej wykonywany bywał z gipsu, dziś w powszechnym użytku są miękkie ortezy. W razie konieczności dodatkowe usztywnienie uzyskuje się poprzez zastosowanie szyny ortopedycznej Grucy. Tego typu ortezę na złamanie obojczyka zaleca się w sytuacji bardziej skomplikowanych urazów z przemieszczeniem. Jak długo boli i zrasta się złamany obojczyk? W przypadku urazów nieprzemieszczonych należy przyjąć, że średni czas pełnej regeneracji wynosi około 3-4 tygodni, a opatrunek Dessaulta nosi się około 7 dni krócej. Więcej czasu zajmuje dochodzenie do zdrowia w sytuacji, gdy doszło do przemieszczeń. Kości mogą się wówczas zrastać do 5-6 tygodni, a powrót do całkowitej sprawności trwać nawet 3 miesiące. Jeżeli chodzi o to, jak długo boli złamany obojczyk, wiele zależy od skali urazu oraz indywidualnej tolerancji pacjenta. Zazwyczaj tego typu dolegliwości bardzo duże nasilenie utrzymują przez pierwsze 2-3 dni (niezbędne może być wówczas podawanie leków przeciwbólowych), później stopniowo słabnąc. Nieprzyjemne symptomy mogą się jednak odzywać nawet do 6 tygodni. Jaka jest najlepsza pozycja do spania ze złamanym obojczykiem? Skuteczne leczenie i rehabilitacja urazu obojczyka, a także profilaktyka powikłań, wymagają zachowania właściwej, ustabilizowanej postawy nie tylko w czasie dziennej aktywności, ale też nocą, podczas snu. Jak spać ze złamanym obojczykiem? Pacjentom zaleca się, aby układali się na wznak, ewentualnie na zdrowym boku, nigdy na odwrót. Co ważne, tak jak w dzień zgięta ręka powinna spoczywać na temblaku lub być wręcz zabandażowana do klatki piersiowej, tak też identyczne ułożenie należy zachować w czasie nocnego wypoczynku. To najlepsza pozycja do spania w takim przypadku. Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie! Rozmowa Joanny Wilk z Marią Dobrowolską – Prezes Zarządu Szpitala Materiały promocyjneCzy zabieg alloplastyki stawu biodrowego jest zabiegiem często stosowanym w dzisiejszej medycynie?Założenie endoprotezy stawu biodrowego umożliwiło wielu ludziom normalne funkcjonowanie - kontynuację pracy zawodowej, a u osób starszych samodzielne życie. Używanie nowoczesnych technik znieczulania, zmniejszyło liczbę przeciwwskazań do tej formy leczenia wspominałam ostatnio, wskazaniem do implantacji endoprotezy są przewlekłe choroby obejmujące staw biodrowy, których objawy to ból i ustawienie stawu często w przykurczu. Także, w związku z przedłużeniem średniej wieku przeżycia, wzrasta liczba osób z osteoporozą, której konsekwencją są złamania w obrębie nasady bliższej kości udowej. W jedynym i drugim przypadku rozwiązaniem, często ratującym życie, jest endoprotezoplastyka jest to zabieg coraz częściej endoproteza biodra może całkowicie zastąpić naturalny staw biodrowy?Nawet najlepiej skonstruowana endoproteza, odpowiednio dobrana i założona przez ortopedę, nie jest w stanie zastąpić naturalnego stawu zatem postępować by zabieg operacyjny był jak najbardziej efektywny?Duże znaczenie ma przygotowanie zabiegu operacyjnego. Jeśli to możliwe wskazane są ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia wzmacniające obręcz barkową oraz nauczenie chorego prawidłowego napięcia mięśni, szczególnie pośladkowych i mięśni brzucha. Warto również podjąć naukę chodzenia za pomocą kul łokciowych oraz, pod okiem fizykoterapeuty, pracować nad zmniejszeniem przykurczu stawu POKREWNE WIDEO: Pacjentce przeszczepiono fragment jej własnego jajnika. Pionierski zabieg w RzgowieŹródło: TVN24/x-newsRehabilitacja chorych przed zabiegiem operacyjnym ma na celu przygotowanie pacjenta do usprawniania ruchowego bezpośrednio po operacji, jak również poprawę ogólną jego wydolności. Rehabilitacja w tym okresie realizuje wszystkie cele kompleksowego usprawniania istotna jest rozmowa z pacjentem przed operacją na temat tego, co będzie mógł, a czego nie będzie mu wolno wykonywać po zabiegu operacyjnym. Pacjent musi być w pełni świadomy, czego terapeuta będzie od niego wymagał po zabiegu. Jego czynny udział w procesie usprawniania ma zasadniczy wpływ na prawidłową funkcję mięśni stabilizujących staw biodrowy i gwarantujących mu optymalny zakres ruchu. To wszystko może znacznie skrócić okres rekonwalescencji po co należy robić po zabiegu operacyjnym?Dużą rolę w procesie leczenia odgrywa postępowanie usprawniające od pierwszej doby po operacji. Po zabiegu operacyjnym pierwszym celem rehabilitacji jest ochrona endoprotezy przed zwichnięciem i obluzowaniem oraz nauka eksploatacji endoprotezy w sposób zapewniający jej długotrwałą żywotność. Zagrożeniem dla endoprotezy, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji jest: niepełny zakres ruchów, zmniejszona siła mięśni, nieprawidłowy sposób ruchu, dysfunkcja powiązanych ze stawem biodrowym stawów( staw skokowy, kolanowy i kręgosłup).Równie ważne jest postępowanie usprawniające, w którym dążymy do uzyskania pełnego zakresu ruchów operowanego stawu. Należy jednak unikać, szczególnie w okresie pooperacyjnym, przywiedzenia(stąd chory po operacji leży ze specjalnym trójkątem, zapewniającym odpowiednie ułożenie nóg), nadmiernego zgięcia i nadmiernych ruchów rotacyjnych, które zagrażają zwichnięciem głowy endoprotezy biodra. Obok uzyskania optymalnego dla chorego zakresu ruchów w obrębie operowanego stawu, duże znaczenie ma wzmocnienie mięśni, szczególnie pośladkowych (małego i średniego) oraz rotatorów wewnętrznych sposób ruchu (polega na unoszeniu miednicy wraz z kolanem w fazie wykroku), występujący często u osób, u których założono endoprotezę stawu biodrowego, jest konsekwencją przykurczu mięśni kulszowo-goleniowych, biodrowo-lędźwiowych, osłabienia mięśni brzucha i skrócenia mięśni prostowników grzbietu. W postępowaniu usprawniającym należy uwzględnić ćwiczenia rozluźniające mięśnie będące w przykurczu oraz wzmacniające osłabione mięśnie. Zalecane jest chodzenie, gdzie w fazie wykroku wysoko podnosimy chciałabym zagłębiać się w szczegóły. To rola ortopedy i fizykoterapeuty. Najważniejsze jest to, by wszelkie ćwiczenia wykonywać zgodnie ze wskazówkami lekarza prowadzącego pacjenta i jest ocena stanu pacjenta przez fizykoterapeutę przed zabiegiem oraz współpraca ortopedy i fizykoterapeuty po powinien być przystosowany dom chorego, by powrót po zabiegu był maksymalnie bezpieczny?Przedstawię takie podstawowe sprawy:– łóżko do spania, ze sprężystym materacem, dopasowane do wzrostu chorego,– w ściany łazienki i toalety należy wmontować uchwyty ułatwiające zmianę pozycji,– należy myć się pod prysznicem, a nie kąpać się w wannie, będzie bezpieczniej przy wchodzeniu i wychodzeniu, a ponadto odpowiednio zabezpieczona rana pooperacyna nie ulegnie zamoczeniu,– obuwie powinno być stabilne, na miękkiej podeszwie, z ewentualnym wyrównaniem długości kończyn, zarówno do chodzenia po domu jak i po ulicy,-należy też kupić specjalną nakładkę na muszlę toaletową ( w sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym), by chory mógł usiąść na odpowiedniej wysokości,– łyżka do butów powinna mieć wydłużoną dla przykładu przedstawić kilka prawidłowych zachowań w życiu codziennym pacjenta po operacji alloplastyki kilka przykładów:– zmiana pozycji w łóżku – pacjent wstaje z łóżka – pacjent kładzie się na boku i nogę zdrową układa pod operowaną, przesuwa ją po podłożu tak, aby nogi były pod kątem prostym do krawędzi łóżka i od kolan były poza łóżkiem; w ten sposób utworzymy kąt prosty z tułowiem; następnie należy się wesprzeć na łokciu ręki, na której leżymy i dopychając się tą ręką i stopniowo opuszczając nogi przejść do pozycji siedzącej;– zmiana pozycji z siedzącej na stojącą – pacjent opierając obie stopy o podłoże, podpiera się oboma rękoma o łóżko i wówczas wstaje;– zakładanie skarpetek – pacjent stoi na zdrowej nodze, operowaną opiera kolanem o krzesło, od tyłu zakłada skarpetkę;– prace domowe w pozycji siedzącej – pacjent siedzi przy stole, nogi odwiedzione (kolana ustawione na szerokość bioder), oparte o podłoże całymi stopami, kręgosłup wyprostowany, oparty o krzesło/fotel, blat stołu na wysokości przedramion;– schylanie po przedmioty – pacjent stoi na zdrowej nodze opierając się o stół po stronie nogi operowanej, którą odchyla do tyłu wyprostowaną w stawie biodrowym i kolanowym i wtedy schyla się wykorzystując nogę zdrową;– przy konieczności długiego stania chory powinien przenieść ciężar ciała na nogę zdrową, po stronie operowanej opiera się ręką o blat stołu, uginając lekko w stawie biodrowym i kolanowym kończynę z endoprotezą biodra;– siedzenie – krzesło/fotel powinien mieć długość ud i powinien być twardy, zapadanie się w fotelu jest wykluczone, nogi odwiedzione (kolana ustawione na szerokość bioder), stopy oparte o podłoże, kręgosłup podparty w odcinku lędźwiowo-krzyżowym;– wszystkie ciężary powinny być przewożone w wózku na kółkach a nie noszone w wszystko może brzmi dość skomplikowanie, ale jeśli się to ćwiczy z rehabilitantem jest naprawdę bardzo proste. Mam w tym trochę należy postępować z pooperacyjną raną?Po operacji zostaje rana, zabezpieczona opatrunkiem. Należy uważać, by tej rany nie zamoczyć, dlatego kąpiel w wannie jest zabroniona. Myć się chory może pod prysznicem, ochroniwszy przedtem ranę i opatrunek np. folią. Czyli po prostu folią do pakowania żywności należy tak jak bandażem owinąć kilkukrotnie miejsce zabezpieczone po zabiegu powinno się stosować jakąś dietę?Bardzo ważne jest to, by posiłki były lekkostrawne, inaczej może zostać zaburzona praca przewodu pokarmowego i pojawią się np. kłopoty z wypróżnianiem. Lepsze zatem będzie mięso gotowane, niż smażone, należy też unikać potraw wzdymających, takich jak kapusta, fasola, a także bardzo świeże pieczywo. Równie ważne jest to, by chory jadł białko (nabiał, chude mięso), które przyspiesza gojenie się coś jeszcze chciałaby Pani dodać?Tak. Tak długo należy używać kul aż lekarz pozwoli je odstawić. Nie wolno na własną rękę decydować, że na przykład: „tak dobrze mi się chodzi, że od jutra będę chodzić o jednej kuli”. Proszę mi wierzyć, że tylko pełna współpraca pacjenta z ortopedą i rehabilitantem daje dobre dziękuję Pani Prezes za rozmowę. Już jestem ciekawa o czym będziemy rozmawiać następnym również Pani bardzo dziękuję. Gips w budownictwie wykorzystywany jest głównie do prac wykończeniowych, w formie sypkich półproduktów lub wyrobów gotowych do zamontowania. Pełni on rolę spoiwa o szczególnych własnościach, wykorzystywanego do przygotowania zapraw, a w postaci płyt gipsowo-kartonowych lub gipsowo-włóknowych, pozwala na tworzenie zabudowy wewnątrz domu. Z artykułu dowiesz się: Jakie własności techniczne i użytkowe ma gips? Wszystkiego o materiałach gipsowych. Czym jest anhydrytowy jastrych podłogowy? Gdzie sprawdzą się płyty gipsowe? Jak mocować bloczki na ścinach? Tworzenie dekoracji z gipsu? Własności techniczne i użytkowe gipus Gips budowlany, pod względem chemicznym jest półwodnym siarczanem wapnia CaSO4• 0,5H­2O, wytwarzanym w procesie prażenia naturalnego kamienia gipsowego lub w technologii pozyskiwania gipsu z instalacji odsiarczania spalin, w elektrowniach węgłowych. Zależnie od temperatury, w jakiej przebiega proces wypalania uzyskuje się podstawowy materiał – gips budowlany lub jego bezwodną odmianę nazywaną anhydrytem. W rzeczywistości gips jako spoiwo budowlane jest mieszaniną różnych jego odmian, a na jego właściwości wpływa również stopień i rodzaj zanieczyszczeń, poziom rozdrobnienia, jak i celowo dodawane substancje modyfikujące. Bezwodna odmiana gipsu zwana anhydrytem, wykorzystywana jest gównie na wylewki podłogowe. Fot. Uzin Utz Pod względem technicznym gips (przynajmniej teoretycznie) jest materiałem odnawialny - w procesie twardnienia następuje jego uwodnienie do dwuwodnego siarczanu wapnia CaSO4•2H2O, a po ponownym wyprażeniu i zmieleniu może pełnić znów rolę spoiwa gipsowego. Własności użytkowe gipsu charakteryzuje się: krótkim czasem wiązania (nawet kilka minut), który łatwo modyfikować odpowiednimi dodatkami, brakiem skurczu, a nawet pewnym zwiększeniem objętości podczas wiązania, dość dużą wytrzymałością na ściskanie i zginanie, własnościami ogniochronnymi, chemicznie związana w gipsie woda (ok. 20% masy) pod wpływem temperatury powyżej 140 °C uwalnia się w postaci pary, co pochłania znaczne ilości energii cieplnej, schładzając powierzchnie, w pewnym zakresie utrzymuje stabilną wilgotność powietrza. Jednak jego wykorzystanie w budownictwie jest ograniczone ze względu na niską odporność na zawilgocenie – w stanie mokrym traci wytrzymałość, dlatego nie może być wykorzystywany na zewnątrz, jak i w pomieszczeniach wilgotnych. Oddziałuje również korozyjnie na metale – stykające się z nim elementy stalowe muszą mieć powłokę ochronną. Zaprawy, kleje, gładzie gipsowe Spoiwo gipsowe w połączeniu z odpowiednio dobranymi dodatkami, w formie sypkich materiałów do zmieszania z wodą, umożliwia wykonywanie wielu prac wykończeniowych, poczynając od drobnych napraw, po pokrycie tynkiem ścian i sufitów. Tynki gipsowe są dobrym podłożem pod powłoki malarskie, tapety i łatwo je później naprawić bez pozostawiania śladu po ewentualnych uszkodzeniach. Tynki gipsowe są doskonałym podłożem pod farbę. Fot. Baumit Mogą być jednak nakładane jedynie w wewnątrz pomieszczeń i to na powierzchniach nienarażonych na zamoczenie. Nakładane są z reguły jako jednowarstwowe i uzyskują dostatecznie gładką powierzchnię, gotową do nałożenia warstwy dekoracyjnej. Dostępne są również modyfikowane tynki gipsowe z dodatkiem wapna (tynki gipsowo-wapienne), które zapewniają zwiększoną odporność na korozję biologiczną (rozwój grzybów i pleśni), jak i łatwiej uzyskuje po ich nałożeniu wysoką gładkości otynkowanej powierzchni. Oprócz różnic w składzie materiału wiążącego, tynki gipsowe oferowane są w kilku odmianach różniących się zalecanym sposobem aplikacji (ręczna bądź maszynowa), zakresem grubości warstwy, wielkością ziarna kruszywa, jak i szczególnymi własnościami - np. możliwością nakładania pocienionej powłoki, czy charakteryzujące się podwyższoną przyczepnością. Gładzie gipsowe można wykorzystać do wygładzania lub naprawy, otynkowanych ścian i sufitów. Fot. Megaron Szczegółowe informacje o wszystkich parametrach i własnościach konkretnego rodzaju tynku, zawarte są w karcie produktowej opracowanej przez producenta. Gładzie gipsowe to popularny produkt wykorzystywany do naprawy, jak i wygładzania otynkowanych powierzchni, a dostępne produkty różnią się twardością pokrycia, łatwością obróbki czy grubością warstwy. Podobne zastosowania mają masy szpachlowe używane do spoinowania płyt gipsowo-kartonowych lub wygładzania całej ich powierzchni. Sypkim produktem gipsowym są też kleje przeznaczone do mocowania płyt g-k do różnych podłoży. Dzięki zastosowaniu tzw. suchych tynków, łatwo można wyrównać nawet bardzo odkształcone powierzchnie, jednocześnie eliminując uciążliwe (zwłaszcza podczas prac remontowych) mokre roboty wykończeniowe. Anhydrytowy jastrych podłogowy Anhydryt, czyli bezwodna odmiana gipsu wykorzystywana jest jako spoiwo w samopoziomujących się podkładach podłogowych. Wylewki te stosowane są przede wszystkim jako tzw. pływający jastrych, na warstwach izolacji akustycznej lub termicznej, oraz w systemach ogrzewania podłogowego. Jastrych anhydrytowy wykonuje się łatwiej i szybciej, jednak nie jest odporny na zawilgocenie Fot. Lafarge Dzięki zdolności do samorozlewu i rzadkiej konsystencji nie wymagają mechanicznego wyrównywania ani zagęszczania, tworząc bezspoinowe i gładkie pokrycie o wysokiej wytrzymałości. Cechy te są szczególnie korzystnie przy wykonywaniu jastrychu podłogowego na podłogówce – znikomy skurcz wylewki i dobra przewodność cieplna zapewniają sprawne funkcjonowanie takiego ogrzewania. Do tworzenia takich jastrychów wykorzystuje się agregaty mieszająco-pompowe, które zapewniają wydajne pokrycie znacznych powierzchni w jednym cyklu. Płyty gipsowe do różnych zastosowań Gotowe produkty w postaci płyt wytwarzanych na bazie gipsu, wykorzystywane są do tworzenia tzw. suchej zabudowy (ścianek działowych, sufitów podwieszanych), jak również w formie płyt podłogowych czy kasetonów. Popularne płyty gipsowo-kartonowe wytwarzane są w kilku odmianach, różniących się odpornością na warunki otoczenia. Płyty zwykłe klasy A (dawniej GKB) o szarej barwie kartonu, przeznaczone są do pomieszczeń suchych, natomiast impregnowane z oznaczeniem H2 (GKBI) o zielonej barwie kartonu, charakteryzują się podwyższoną odpornością na zawilgocenie, ale tylko w pomieszczeniach okresowo wilgotnych. Dostępne są również płyty klasy H1 (względnie wodoodporne), jednak ze względu na wysoką cenę mają ograniczone zastosowanie. Z przeznaczeniem do specjalnych wymagań, używane są płyty zbrojone włóknem szklanym DF (GKF) z czerwonymi napisami, cechujące się zwiększoną odpornością ogniową, lub klasy DFH2 (GKFI) łączące zalety płyt wodo – i ognioodpornych. Oprócz tego, płyty gipsowo-kartonowe różnią się wymiarami, grubością oraz kształtem wykończenia krawędzi, co pozwala na optymalny ich dobór, zależnie od formy wykorzystania. Najczęściej montowane są jako pokrycia ścianek działowych, czy zabudowy poddaszy na stelażu ściennych lub sufitowym, jak i w formie okładzin klejonych zastępując tradycyjne tynki. Newsletter DARMOWY PORADNIK BUDOWLANY RAZ W TYGODNIU NA TWÓJ E-MAIL Płyty gipsowo-włóknowe dzięki jednorodnej budowie, charakteryzują się większą wytrzymałością niż płyty g-k. Można je oczywiście stosować zamiennie, ale głównym obszarem ich wykorzystania jest tworzenie np. podczas prac remontowych tzw. suchego jastrychu, układanego bezpośrednio na warstwie wyrównującej z drobnego kruszywa. Płyty takie są dwuwarstwowe z utworzonym zakładem, dzięki czemu po sklejeniu tworzą sztywną i równą powierzchnię gotową do ułożenia dowolnej posadzki. Kasetony gipsowe wykorzystywane są jako wypełnienie systemowych sufitów podwieszanych, montowanych z profili wzdłużnych i poprzecznych, które tworzą pola o wymiarach 600x600 m bądź 600x1200 mm. Wypełnieniem systemu sufitów podwieszanych są kasetony gipsowe. Fot. Rockfon Zależnie od odmiany systemu, profile nośne mogą być widoczne lub ukryte w wycięciach kasetonów. Powierzchnia wypełnienia z wykończeniem standardowym może być gładka lub perforowana i malowana na biało, ale dostępne są również kasetony o profilowanej powierzchni, z powłoką dekoracyjną np. imitującą drewno, bądź pokryte folią zapobiegającą nadmiernemu ich zawilgoceniu. Gipsowe bloczki na ściany Bloczki gipsowe są coraz chętniej wykorzystywanym materiałem do stawianie ścianek działowych. Można z nich budować przegrody o grubości 8 cm lub 10 cm. Produkowane są w dwóch odmianach: jako zwykłe, przeznaczone do pomieszczeń suchych i impregnowane stosowane w pomieszczeniach o podwyższonej okresowo wilgotności (łazienki, pralnie, kuchnie). Ukształtowane po bokach pióra i wpusty umożliwiają precyzyjne ich połączenie, zapewniając uzyskanie gładkiej i równej płaszczyzny przegrody. Ścianki stawiane z bloczków gipsowych nie wymagają tynkowania – wystarczy szpachlowanie uszkodzeń i ewentualne naciągnięcie cienkiej warstwy gładzi. Podstawową ich zaletą jest ograniczenie do minimum prowadzenia tzw. prac mokrych i szybkość budowania, uzyskując przy tym dobrą izolacyjność akustyczną. Gipsowe dekoracje Własności techniczne gipsu pozwalają na tworzenie z tego materiału precyzyjnych odlewów, dzięki czemu łatwo uzyskuje się dekoracyjne elementy zdobiące ściany czy sufit w postaci plafonów, rozet, obramowań, pilastrów czy gzymsów. Gipsowe panele 3D można umieścić na ścianie. Fot. Lilianna Jampolska Gotowe, gipsowe elementy zdobnicze zależnie od wielkości i miejsca ich zamontowania, mocowane są na klej lub z użyciem kołków/kotew, rozmieszczonych stosownie do przewidywanego obciążenia. Autor: Cezary Jankowski Opracowanie: Klaudia Tomaszewska Zdjęcie otwierające:

jak wygląda gips biodrowy